Ανδρέας Μοράκης, Ορθοπαιδικός Χειρουργός, Πρόεδρος του Συλλόγου Πρόληψης Μυοσκελετικών Παθήσεων Osteoprolipsis.Gr
Δημοσιεύτηκε στην Καθημερινή
Με τον όρο tech neck, περιγράφουμε το σύνδρομο αυχενικής υπέρχρησης, συνέπεια της χρήσης κινητών συσκευών.
Η παραμονή του αυχένα σε κάμψη, δηλαδή με κλίση προς τα εμπρός και κάτω, για μεγάλο χρονικό διάστημα, επιβαρύνει αρκετά τους μύες του αυχένα και μακροχρόνια τις σπονδυλικές αρθρώσεις και τους αυχενικούς μεσοσπονδύλιους δίσκους.
Μελέτη στο Neuro and Spine Surgery Journal αναφέρει ότι ένα κεφάλι ενηλίκου ζυγίζει 4,5kg στην ουδέτερη θέση. Όταν ο αυχένας είναι σε κάμψη, κατά τη χρήση του κινητού τηλεφώνου, το βάρος που ασκείται στον αυχένα αυξάνεται στα:
4,5kg κιλά στις 0 μοίρες κλίση
12kg κιλά στις 15 μοίρες κλίση
18kg κιλά στις 30 μοίρες κλίση
22 κιλά στις 45 μοίρες κλίση
27 κιλά στις 60 μοίρες κλίση
Η πολύωρη παραμονή του αυχένα σε κάμψη επηρεάζει συχνά και την υπόλοιπη σπονδυλική στήλη η οποία στις περισσότερες περιπτώσεις είναι επίσης σε κύφωση προκαλώντας ραχιαλγία και οσφυαλγία. Μακροχρόνια με την προοδευτική εκφύλιση του αυχένα μπορεί να προκληθεί πίεση σε νεύρα της σπονδυλικής στήλης με αντίστοιχα συμπτώματα από τα άκρα.
Η πρώτη περιοχή που επηρεάζεται είναι οι αυχενικοί μύες και στη συνέχεια οι μύες της πλάτης.
Η επιβάρυνση και κατά συνέπεια τα συμπτώματα αυτού του αυχενικού συνδρόμου υπέρχρησης είναι ανάλογη της χρονικής διάρκειας της χρήσης των κινητών συσκευών, κυρίως τηλεφώνων και tablets. Οι νεότερες ηλικιακές ομάδες επιβαρύνονται περισσότερο λόγω της μεγαλύτερης χρήσης κινητών συσκευών κατά τη διάρκεια της ημέρας. Πολλά παιδιά ξεκινούν την πολύωρη χρήση των κινητών συσκευών από την ηλικία των 2-3 ετών, με απρόβλεπτες συνέπειες για τη μελλοντική τους υγεία, καθώς δεν υπάρχουν ακόμα πολλές, μεγάλες μακροχρόνιες έρευνες. Σε αυτό συντελεί και το ότι τα παιδιά σε μικρή ηλικία έχουν δυσανάλογα μεγάλο βάρος κεφαλιού, σε σύγκριση με το μυϊκό σύστημα του αυχένα που το υποστηρίζει.
Τα συμπτώματα αρχικά είναι πόνος στον αυχένα που μπορεί να επεκταθεί στην πλάτη και στη μέση. Σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να συνυπάρχουν συμπτώματα ανώτερου αυχενικού συνδρόμου με ζαλάδα και πονοκέφαλο. Μακροχρόνια αν προκληθεί σπονδυλική εκφύλιση, εκτός από χρόνιους πόνους μπορεί να έχουμε και νευρολογικά συμπτώματα, κυρίως από τα άνω άκρα, λόγω της πίεσης στα αυχενικά νεύρα και το νωτιαίο μυελό.
Το 2026, οι εκθέσεις εκτιμούν ότι ο συνολικός αριθμός των παγκόσμιων χρηστών smartphones είναι 5,8 δισεκατομμύρια, περίπου το 70% ενός παγκόσμιου πληθυσμού 8,3 δισεκατομμυρίων ανθρώπων. Στην Ελλάδα υπολογίζεται ότι το ποσοστό κατόχων κινητού είναι πάνω από 80% με τις νεότερες ηλικίες να κάνουν χρήση από 2 έως 7 ώρες. Πρόσφατα στοιχεία έδειξαν ότι περίπου το 87% των εφήβων (14-18 ετών) στις ΗΠΑ και το 79% των εφήβων (12-15 ετών) στο Ηνωμένο Βασίλειο κατέχουν και χρησιμοποιούν smartphones. Μεταξύ των ενηλίκων ηλικίας 18-34 ετών, το 92% και το 95% ανέφεραν ότι διαθέτουν smartphone στις ΗΠΑ και την Αυστραλία, αντίστοιχα.
Επιπλέον ο μέσος ημερήσιος χρόνος χρήσης κινητών συσκευών ανέρχεται στις 2 ώρες και 17 λεπτά, με τον χρόνο αυτό να αυξάνεται χρόνο με το χρόνο. Τα παραπάνω νούμερα σχετίζονται με την ολοένα αυξανόμενη εμφάνιση περιστατικών του tech neck αυχενικού συνδρόμου. Σύμφωνα με μελέτη σε φοιτητές η εμφάνιση αυχεναλγίας και οσφυαλγίας που σχετίζονται με τη χρήση κινητών συσκευών φτάνει το 73%. Φαίνεται ότι ο αριθμός των ανθρώπων που θα εμφανίσουν αυτό το σύνδρομο αυχενικής υπέρχρησης συνεχώς θα αυξάνεται και πιθανότατα στο μέλλον θα έχει σοβαρότερες συνέπειες, καθώς η χρήση των κινητών συσκευών γίνεται πλέον μαζικά από πολύ μικρή ηλικία.
Η πρόληψη είναι πολύ σημαντική για το Tech neck. Οι ακόλουθες συστάσεις από μια συστηματική ανασκόπηση του Tech Neck, θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά τη χρήση smartphones, ή άλλων φορητών συσκευών:
Αποφυγή της υπερβολικής χρήσης και συχνά διαλείμματα κάθε 15-20 λεπτά.
Η κινητή συσκευή να είναι στο ύψος των ματιών.
Το πηγούνι να είναι ελαφρά ανασηκωμένο και οι ωμοπλάτες προς τα πίσω.
Τακτική κινητοποίηση του αυχένα με περιστροφές και πλάγιες κάμψεις.
Για τα παιδιά, ακουμπήστε τη συσκευή σε μια εργονομική βάση κινητού αντί για τα χέρια τους, ή στο πάτωμα και θα πρέπει να απαγορεύεται η υπέρχρηση.
Αποφύγετε να κρατάτε μεγάλες, ή βαριές συσκευές στο ένα χέρι για μεγάλη διάρκεια.
Αποφύγετε τη χρήση της συσκευής σε ύπτια θέση με τη χρήση μεγάλου μαξιλαριού που θα θέσει τον αυχένα σε παρατεταμένη καμπτική θέση.
Σωστή εκπαίδευση του ατόμου για τη στάση του σώματος κατά τη διάρκεια της εργασίας καθώς και σωστή εργονομία του χώρου εργασίας.
Η καλή φυσική κατάσταση και η άσκηση συντελούν στην μυϊκή ενδυνάμωση με αποτέλεσμα οι μύες να αντέχουν περισσότερο στην καταπόνηση.
Για να αντιμετωπιστεί θα πρέπει να εκλείψει, ή να περιοριστεί σημαντικά, η αιτία που το προκαλεί (μείωση χρήσης κινητού με λάθος στάση του αυχένα, εργονομία στον χώρο εργασίας, μέτρα πρόληψης).
Τα συμπτώματα στην έξαρσή τους μπορεί να χρειαστούν φαρμακευτική αγωγή, ύστερα από ιατρική εξέταση για να τεθεί η διάγνωση. Η φυσικοθεραπεία βοηθάει αρκετά αρχικά και στη συνέχεια με τον σχεδιασμό της αποκατάστασης μέσω θεραπευτικών ασκήσεων. Μακροχρόνια προτείνεται μυϊκή ενδυνάμωση σε γυμναστήριο και ασκήσεις για σωστή στάση του σώματος. Χειρουργική παρέμβαση γίνεται σε σοβαρότερες περιπτώσεις όπου λόγω αυχενικής εκφύλισης έχουμε πίεση σε αυχενικά νεύρα και στον νωτιαίο μυελό. Η καλύτερη αντιμετώπιση είναι η πρόληψη και η σωστή ενημέρωση.

